Είμαι φοιτητής πρώτη χρονιά στη Θεσ/νίκη. Μένω σε μια γκαρσονιέρα, που η μπαλκονόπορτα της έβλεπε απέναντι στην πλάγια όψη της πολύ κοντινής γειτονικής πολυκατοικίας. Σ΄αυτήν, έναν όροφο πιο κάτω από εμένα, υπήρχαν δωμάτια για κορίτσια. Είναι Σάββατο, νωρίς το βράδυ, πηγαίνω να κλείσω τα παντζούρια και τα τζάμια για να φύγω να βρω την παρέα μου. Βλέπω κινητικότητα απέναντι. Μερικά κορίτσια κινηόντουσαν γρήγορα, συζητούσαν μεταξύ τους, άλλαζαν πανωφόρια και πρόβαραν τσάντες. Υπήρχε μία έξαψη. Ετοιμαζόντουσαν να βγουν έξω.

Χτυπά το κουδούνι της κατοικίας μου. Αφήνω τα παντζούρια και πάω να ανοίξω να δω ποιός είναι. Είναι μία γνωστή από δίπλα που μου λέει κάτι για τα κοινόχρηστα. Κουβεντιάζουμε λίγη ώρα. Φεύγει. Γυρνάω να κλείσω τα παντζούρια. Το απέναντι δωμάτιο είναι φωτεινό. Έχει ξεμείνει μόνο μία κοπέλα. Αρχίζω να τραβώ τα παντζούρια για να τα κλείσω, αλλά δεν τα μανταλώνω, αφήνω ένα μικρό άνοιγμα καθώς η μοναχική κοπέλα έχει τραβήξει την προσοχή μου. Κοιτάζετε στον καθρέφτη, φτιάχνει τα μαλλιά της, κουνάει το κεφάλι της για να τα ανεμίσει και να τα φτιάξει με λεπτές κινήσεις των χεριών της, κάνει σαν να περπατά με νάζι, ξαναδοκιμάζει το στήσιμο του κορμιού της, τεντώνει λίγο τη φούστα της και ξανακοιτάζει τον καθρέφτη για να επιβεβαιωθεί. Μετά χαλαρώνει τους ώμους. Παίρνει μία τσάντα στο δεξί της χέρι και πηγαινοέρχεται στο δωμάτιο, σαν να βρίσκεται σε μία σάλα. Πετάει την τσάντα και πλησιάζει προς την τζαμαρία του δωματίου της. Κλείνω τα παντζούρια τελείως να μη με δει. Παρακολουθώ, όσο μπορώ από τις γρίλιες. Η κοπέλα πότε κάθεται σε μια σαν πολυθρόνα, πότε σηκώνεται. Ξανακάθεται και κοιτά για ώρα προς το πάτωμα. Μετά γέρνει το κορμί προς τα πίσω και ακόμα πιο πίσω το κεφάλι.

Σταματώ την παρατήρηση. Είναι προφανές: οι άλλες έφυγαν να διασκεδάσουν και αυτή δεν την πήραν μαζί τους και ούτε είχε κάπου να πάει ή με κάποιον να βγεί. Μοναξιά, Σάββατο βράδυ και οι γνωστές της θα διασκεδάζουν. Σφίγκεται η καρδιά μου με την εικόνα της. Δεν ήταν όμορφη για να έχει κάποιον να την “βγάλει έξω”; ήταν υποτιμημένη από τις άλλες που έμεναν μαζί;. Ό,τι και να ήταν, ήταν μόνη και αυτό φαινόταν να της στοίχιζε.

Στεναχωρήθηκα με αυτή την εικόνα της αθέλητης μοναξιάς που εντυπώθηκε μέσα μου και έδωσε έναυσμα στη φαντασία μου να ΄πλάσει σκέψεις για το άδικο, τη σκληρότητα, τον πόνο της μοναξιάς και όλα αυτά που συνέδεσα με τις σκηνές που παρακολούθησα. Εγώ ένας άνθρωπος κοινωνικός με πολλούς φίλους και συναναστροφές, ντύθηκα εκείνη την ώρα το ρόλο της κοπέλας και το μυαλό μου γέννησε σκέψεις που έτρεχαν προς διάφορες κατευθύνσεις. Άργησα να πάω στην παρέα μου.

Δεν μπορούσα να προσφέρω κάτι σ΄ αυτήν την κοπέλα, αλλά αυτή μου πρόσφερε. Μου έδωσε έναυσμα να ασκήσω τον εαυτό μου πως ακόμα και αν βρεθώ σε μοναξιά, εκτός συναναστροφών, κλεισμένος μέσα, απορριπτέος, να μην στεναχωριέμαι αλλά να παραμένω ατάραχος και να μπορώ να μετατρέπω το “κενό” σε πηγή δημιουργικής ενέργειας. Γιατί ναι μεν οι “άλλοι” είναι σημαντικοί, αλλά δεν πρέπει να καθορίζουν τη δική μου διάθεση. Και αυτόν τον πόνο της μοναξιάς τον συνάντησα πολλές φορές σε ανθρώπους που συνάντησα στη διαδρομή της ζωής μου.

Ανήμερα Πάσχα, αργά το απόγευμα περπατώ στα δρομάκια του Κάτω Χαλανδρίου, όπου ανενόχλητος από αυτοκίνητα και με εύχαρη γιορταστική διάθεση χαζεύω τους κήπους δεξιά και αριστερά. Κάποια στιγμή ένας θόρυβος που άκουγα, άρχισε να συγκεκριμενοποιείται, ήταν μουσική και μάλιστα με μπουζούκια. Κάποιοι συνεχίζουν το γλέντι του μεσημεριού, σκέφτομαι, πιθανόν πρόκειται για κάποια εκδήλωση του Δήμου, καθώς ο θόρυβος όσο πλησίαζα γινόταν πιο εκκωφαντικός. Χαρά στην όρεξη τους, σκέφτηκα και ολοένα πλησίαζα την πηγή της μουσικής και άκουγα καθαρότερα τις ιαχές των γλεντοκόπων.

Οδυνηρή, όμως, υπήρξε η αποκάλυψη του γλεντζέδικου σκηνικού. Μία παρέα 5-6 ανδρών και μίας γυναίκας, καθισμένοι σε πλαστικές καρέκλες, απομακρυσμένες από την πολύωρη παραμονή δεξιά και αριστερά από το μακρόστενο τραπέζι, κάτω από τη στέγη από Ελενίτ ενός υπαίθριου γκαράζ στον ελεύθερο χώρο μιας τριπλοκατοικίας, έπιναν και επαναλάμβαναν ουρλιάζοντας του στίχους που άκουγαν. Ένας λικνιζόταν όρθιος προσπαθώντας να ακολουθήσει το ρυθμό του  τραγουδιού που με τέρμα την ένταση έβγαινε από δύο μεγάλα ηχεία.

“Μάγκες πιάστε τα γιοφύρια, Μπάτσοι κλάστε μας τ’ αρ…δια” επαναλάμβανε ο βραχνός τραγουδιστής και οι γλεντζέδες . Απέναντι, στα 10- 20 βήματα έστεκε μεγαλοπρεπής η εκκλησία της γειτονιάς. Και γύρω -γύρω πολυκατοικίες, όπου οι διαμένοντες μάταια θα αναζητούσαν την ησυχία, που ίσως κάποιοι να την είχαν μεγάλη ανάγκη.

Ψιλά γράμματα αυτά για τους εν εκστασιασμό νεοέλληνες συμποσιαστές της αυλής. Αυτοί θεωρούν ότι κάτι το σημαντικό κάνουν. Και δεν μπορούν να σκεφτούν διαφορετικά γιατί από τη μια δεν έχουν δυνατότητες να νοιώσουν τους γύρω τους και από την άλλη έχουν μεγαλώσει με το μύθο του πόσο γλεντζές (έξω καρδιά)  είναι ο Έλληνας, πόσο μελωδικές είναι οι μονότονες ανατολίτικες κακοηχίες του ρεμπέτικου των τεκέδων και πόσο κάργα μάγκας είσαι όταν μονότονα ουρλιάζεις συν-τραγουδώντας το φτωχό βρώμικο λεξιλόγιο των στίχων αυτών των “τραγουδιών”, προϊόν συνήθως κάποιου άγνωστου παραπονιάρη άνευ φαντασίας παράνομου χασικλή στιχουργού.

Υπάρχει ανάγκη να τελειώνουμε με την προβολή τέτοιων προτύπων και συμπεριφορών που με στοχοπροσήλωση επιβλήθηκαν από αντικοινωνικές μειοψηφίες (και από την παθητικότητα των πολλών). Είναι ανάγκη να αποπέμψουμε από το δημόσιο χώρο την επίδειξη της πνευματικής και ηθικής πτώσης μεγάλης μερίδας του πληθυσμού.

Να δώσουμε ένα τέρμα (με την ενεργή άρνηση μας) σ’ όλα τα “έθιμα από τον καιρό της τουρκοκρατίας”. Δεν είναι ανάταση ψυχής ο σαϊτοπόλεμος, οι μπαλωθιές, τα βαρελότα, το κάψιμο ή ο πυροβολισμός του Ιούδα, το δημόσιο σφάξιμο των αρνιών κ.ο.κ.

Δεν πρεσβεύω την απαγόρευση του να γλεντάει ο καθείς όπως θέλει. Απλά τραγούδια όπως αυτό που άκουσα ανήμερα Πάσχα, το “ μάγκες πιάστε τα γιοφύρια , μπάτσοι……..” μπορεί να ακούγονται ελεύθερα, αλλά εκεί που ανήκουν: στα υπόγεια καταγώγια, μακριά από εκεί που ζει, εργάζεται και διασκεδάζει η δημιουργικά ζώσα κοινωνία.

Υ.Γ.1.  Όσο για τη σύνδεση του ρεμπέτικου με την jazz, σηκώνω τα χέρια ψηλά.

ΥΓ2 Δεν υπάρχει αμφιβολία πως επώνυμοι και ανώνυμοι καλλιτέχνες του ρεμπέτικου έφτιαξαν μελωδικά και αξιόλογα τραγούδια. Αλλά τα τραγούδια της μαστούρας και των παρανόμων; Ε, όχι αυτά δεν υποφέρονται.