Προχθές όλο το πρωινό το πέρασα μέσα στους χώρους του χειρουργείου. Από τις 10π.μ. και μετά, σιγά -σιγά στην αρχή, πιό γρήγορα στη συνέχεια μία ασυνήθιστη κινητικότητα παρατηρούσες στους διαδρόμους. Σε κάθε γωνιά, μέσα ή έξω από τις αίθουσες οι νοσηλεύτριες κρατώντας στα χέρια τους τον αναλυτικό λογαριασμό της μισθοδοσίας τους, μιλούσαν πότε σιγανά μεταξύ τους ( οι φιλενάδες) πότε δυνατά σε ομήγυρεις. Οι περισσότερες δήλωναν πως “δεν είναι δυνατόν”, “δεν τα βγάζω πέρα”, “ξεφτιλα” κ.λ.π. Οι άντρες λίγο πιό ρεαλιστές, κοσμούσαν με τα αρμόζοντα επίθετα τους πολιτικούς, πρώτα τους κυβερνώντες και μετά όλους τους άλλους.

Τι είχε συμβεί: τους είχαν περικόψει τους μισθούς τόσο πολύ με κάτι “ αχρεωστήτως καταβληθέντα” και κάτι “εισφορές”  που ήθελες δεν ήθελες απορούσες πως μπορούσε να γίνει αυτό. Γιατί πραγματικά αν μία νοσηλεύτρια με πολύχρονη υπηρεσία παίρνει 15νθήμερο 300 ή 400 ευρώ, τότε η κατάσταση έχει ξεφύγει. Πολλές έχουν παιδιά σε ηλικία σπουδών, άλλες έχουν στεγαστικά δάνεια, κάποιας ο άντρας έχει απολυθεί κ.ο.κ. Πως θα ζήσει αυτός ο κόσμος;

Το θέμα είναι ιδιαζόντως ειδεχθές, γιατί οδηγεί στην εξαθλίωση μία κοινωνική ομάδα με σημαντικό έργο, αλλά και το σπουδαιότερο: με εξειδικευμένη και ανθυγιεινή εργασία.

Το θέμα γίνεται περισσότερο αηδιαστικό, γιατί αυτές οι γυναίκες και άνδρες, πληρώνουν εκτός των άλλων και τις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις της Λιάνη και των άλλων αεροσυνοδών, των ιπτάμενων, των επίγειων, των εισαγομένων, των τυφλών που είδαν το φως τους και των αναπήρων που πήραν τη σεζλόγκ τους και περπάτησαν στις παραλίες. Αυτές οι λειτουργοί της υγείας ( και όχι απλά εργαζόμενες) πληρώνουν τα σπασμένα του κάθε βλαχοπίθηκου του Life style και του κάθε λαμόγιου που εξακολουθεί να ζει σ΄αυτή τη χώρα.  

Προσπάθησα να απαλύνω τις μαύρες σκέψεις τους με αστεία ή κουβέντες παρηγοριάς. Τίποτε. Δεν καταπίνεται αυτό που συνέβει ( Και ακόμα περισσότερο αυτό που θα συμβεί).

Την άλλη ημέρα, από περιέργεια, πήγα να δω και εγώ τι γίνεται με τη μισθοδοσία μου. Λοιπόν, καμία έκπληξη : και ο δικός μου μισθός θυσία στην αλληλεγγύη: 480ευρώ λιγότερα το μήνα οι απολαβές μου. 

Δεν έχει τέλος η κατρακύλα. Και τι να πουν οι άνεργοι, οι φτωχοί, αυτοί που έχουν κάποιο μειονέκτημα. Ζούμε μία κοινωνική καταβαράθρωση. Θα επιζήσουμε, δεν γίνεται αλλιώς. Αλλά αυτοί που μας κυβέρνησαν και οι παρατρεχάμενοι τους δεν θα νοιώσουν καμία συνέπεια; Θα κάνουν την αυτοκριτική τους και όλα καλά;

Διάβασα σήμερα στις σελίδες της Ελευθεροτυπίας μία έρευνα για τους προσερχόμενους ασθενείς στα ιατρεία δύο μη κερδοσκοπικών οργανώσεων, των “γιατρών του κόσμου” και της “Praksis”. Ενώ, λοιπόν αυτά φτιάχτηκαν για να εξυπηρετούν τους πιο ανήμπορους συμπολίτες, τους φτωχούς αλλοδαπούς, το τελευταίο χρονικό διάστημα, όπως δηλώνουν οι υπεύθυνοι των οργανώσεων, έχει αυξηθεί πάρα πολύ ο αριθμός των γηγενών που δεν έχουν τις οικονομικές δυνατότητες να αγοράσουν φάρμακα ή να επισκεφθούν γιατρό ( καθώς οι ανασφάλιστοι δεν είναι πλέον μία ασήμαντη μειοψηφία του πληθυσμού).

Αυτό είναι ένα φαινόμενο που αντανακλά μία ολοένα και περισσότερο διευρυνόμενη φτώχεια του ελληνικού πληθυσμού. Και ενώ παλαιότερα οι φτωχοί, οι απόκληροι, ξεχώριζαν με την πρώτη ματιά, τους αποτελούσαν συγκεκριμένες ομάδες, διακριτές στη συμπεριφορά, στον τόπο διαμονής και στην εμφάνιση, στις ημέρες μας έχει εμφανιστεί ένας ιδιαίτερος τύπος φτωχού, στερημένου ανθρώπου: ο αξιοπρεπής φτωχός.

Αυτός είναι συνήθως ηλικιωμένος. Φορά κουστούμι ή παντελόνι – σακάκι, συχνά γραβάτα, είναι ξυρισμένος και κτενισμένος, μπορεί να φορά μαντηλάκι στην τσέπη του σακακιού, έχει ευγενικούς τρόπους και συνεσταλμένη, τυπική συμπεριφορά. Μόνο αν προσέξεις περισσότερο θα διακρίνεις το πολυφορεμένο των ρούχων, την θαμπάδα του παλιού πουκαμίσου, το βλέμμα του κουρασμένου ανθρώπου.

Είναι συχνά πρώην υπάλληλος, συνταξιούχος με μικρό εισόδημα και μεγάλα πλέον έξοδα, γιατί έχει φάρμακα να αγοράσει αυτός και η γυναίκα του, ίσως συντηρεί  και κάποιο παιδί που είναι άνεργο ή μία κόρη με παιδιά που το οικογενειακό εισόδημα της είναι μικρό. Μπορεί να είναι πρώην ελεύθερος επαγγελματίας, που δεν είχε τακτοποιημένα καλά τα ασφαλιστικά του. Σε κάθε περίπτωση ήταν κάποιος που δούλευε και έφτιαξε οικογένεια, σπούδασε ίσως παιδιά και διατήρησε ένα “καλό όνομα” στην κοινωνία. 

Αυτός ο άνθρωπος είναι πλέον κάτω από το όριο της φτώχειας, χωρίς η προηγούμενη ζωή του να του επιτρέπει να στερηθεί τους τρόπους και την αξιοπρέπεια που τον συνόδευε. Αυτός ο άνθρωπος είναι αλλά δεν θέλει να δείχνει ότι είναι φτωχός. Είναι ο νεόπτωχος του σήμερα. Ζεί στις πόλεις, αλλά και στην επαρχία, τον συναντάμε παντού, αλλά πιό συχνά σε λαϊκές αγορές, σε παζάρια, σε υπαίθριους χώρους να περνά την ώρα του με συνομιληκούς του, στις ουρές των ιατρείων του ΙΚΑ, να τον ταλαιπωρούν για μικρές εξυπηρετήσεις και μικρά ποσά, στημένο με τις ώρες στις ουρές. Είναι αυτός που νοιώθει την αδικία, αλλά που η ανάγκη δεν τον αφήνει να τα βροντήξει και να τσακωθεί να φωνάξει για το ποιός ήταν και πως δικαιούται καλύτερης συμπεριφοράς. 

Αυτός ο άνθρωπος χωρίς να φταίει, πληρώνει την κρίση της εποχής μας. Γι΄αυτόν δεν ενδιαφέρεται κανείς πολιτικός, ενώ αυτοί που είναι εκεί που ήταν του συμπεριφέρονται με αδικαιολόγητη σκληρότητα.

Αυτοί οι αξιοπρεπείς φτωχοί θα αυξηθούν απ ό,τι φαίνεται σημαντικά. Αποτελούν καθρέπτη της κοινωνικής μας υποβάθμισης. Δεν πρέπει να τους αφήσουμε έτσι. Εξάλλου, εκεί που ήταν, είμαστε και εκεί που είναι, θα πάμε.

Παρακολουθούμε τακτικά συγκρούσεις και βανδαλισμούς σε ποδοσφαιρικά γήπεδα και αναρωτιόμαστε τι οδηγεί αυτούς τους νεαρούς σε τέτοια συμπεριφορά. Οι περισσότεροι την αποδίδουν στο χαμηλό επίπεδο των χούλιγκανς.

Καθημερινά γινόμαστε μάρτυρες βίαιας συμπεριφοράς κάθε μορφής, από λεκτική έως σωματική στο δρόμο, στη δουλειά μας, στις συναναστροφές μας. Οι περισσότεροι το αποδίδουν στον αποπροσανατολισμό μεγάλης μερίδας των συνανθρώπων μας, που χωρίς κάποια πυξίδα στη ζωή τους αισθάνονται καταπιεσμένοι και ξεσπούν.

Πολύ συχνά παρακολουθούμε νέους ανθρώπους, κρατικούς υπαλλήλους, με στολές αντιαισθητικές να επιτίθενται σε συμπολίτες μας που διαδηλώνουν και να τους κακοποιούν με κτυπήματα, χημικά και άλλα μέσα. Προκαλεί εντύπωση το μένος και η έλλειψη ενδοιασμών γι΄αυτό που κάνουν. Δικαιολογημένες οι απορίες: τι είναι αυτό που οδηγεί νέους ανθρώπους σε τέτοια συμπεριφορά; ποιοι είναι αυτοί που τους καθοδηγούν; Πως μπορούμε να αποκαταστήσουμε την ανθρώπινη τάξη που διασαλεύεται με τέτοιες συμπεριφορές;

Οι απαντήσεις στα ερωτήματα γύρω από τη βία μπορεί να είναι πολλές. Δεν έχει αξία να τις αξιολογήσουμε. Σημαντικότερο είναι να την εξαλείψουμε, όσο μπορούμε. Και για να γίνει αυτό πρέπει να ξεκινήσουμε από τους ίδιους τους εαυτούς μας. Να σταματήσουμε να θυμώνουμε και να οργιζόμαστε καταστροφικά. Να γίνουμε πράοι και να συμπεριφερόμαστε χωρίς βία, ενώ παράλληλα δεν θα σταματήσουμε να προωθούμε τις όποιες απόψεις ή επιδιώξεις μας. Η βία λέγεται ότι είναι η μαμή της ιστορίας. Δεν θα ισχυριστώ ότι δεν είναι έτσι, ότι δεν έχει φανεί κάτι τέτοιο σε επαναστάσεις ή σε καταστροφικές αναταραχές. Όμως, εξίσου αλήθεια είναι ότι η βία χωρίς αντίσταση εκφυλίζεται. Αν εμείς δεν χτυπήσουμε, αυτός που μας χτυπά θα αντιληφθεί την εκτροπή του.

Υπάρχει πολύ βία και πρέπει να τη σταματήσουμε. Ας ξεκινήσουμε από μας τους ίδιους. Είναι ευκολότερο από το να περιμένουμε να πειστεί πρώτα η πλειοψηφία. Εξάλλου αυτός είναι και ο συντομότερος δρόμος για να γίνει ο ένας πολλοί, τόσο πολλοί που να φτάσει να είναι πλειοψηφία.